Addysg ac Ysgol
Yng Nghymru, mae oedolion yn poeni oherwydd bod mwy o blant yn colli ysgol nag oedd cyn pandemig Cofid-19. Gall mynd i'r ysgol yn rheolaidd helpu plant i ddysgu a gwneud yn dda yn ddiweddarach mewn bywyd. Mae gan bob plentyn yng Nghymru hawl i addysg, a nodir yn Erthygl 28 o Gonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau'r Plentyn. Mae hyn yn golygu bod gan oedolion gyfrifoldeb i sicrhau bod yr ysgol yn lle sy'n groesawgar, yn deg ac yn gefnogol, lle mae plant yn teimlo'n abl ac eisiau mynd i ddysgu a ffynnu.
Ein Prosiect
Nod y prosiect ymchwil hwn yw deall sut beth yw ysgol i blant a phobl ifanc, a beth allai beri i rai plant beidio â bod eisiau mynd i'r ysgol.
Rydym am glywed yn uniongyrchol gan blant am eu profiadau, eu meddyliau a'u syniadau am ysgol yng Nghymru. Bydd yr hyn a ddysgwn yn helpu ysgolion a phobl sy'n gwneud penderfyniadau am addysg i gefnogi plant yn well a deall newidiadau mewn presenoldeb yn yr ysgol ers pandemig Covid-19.
Gwybodaeth i Athrawon, Rhieni a Gofalwyr
Pwy sy'n cynnal yr astudiaeth hon?
Mae'r astudiaeth hon yn cael ei chynnal gan y Rhwydwaith Ymchwil Cydweithredol ar gyfer Cydraddoldeb a Chynhwysiant, gydag ymchwilwyr o'r Brifysgol Agored yn arwain y prosiect.
Mae wedi'i hadolygu a'i chymeradwyo trwy broses moeseg ymchwil y brifysgol.
Os oes gennych unrhyw gwestiynau neu bryderon am yr astudiaeth, gallwch gysylltu â'r prif ymchwilydd,neu'r Cynorthwyydd Ymchwil prosiect,
Dr Sarah Stewart
​
Dr Linda Plowright-Pepper. linda.plowright-pepper@open.ac.uk 📧
​
Os oes gennych bryderon ynghylch y ffordd y mae'r astudiaeth yn cael ei chynnal, gallwch gysylltu ag aelod arall o staff y brifysgol nad yw'n rhan o'r prosiect.
Pwy all gymryd rhan?
Rydym yn gwahodd plant a phobl ifanc yng Nghymru rhwng 7 a 16 oed i gymryd rhan yn yr ymchwil hwn drwy lenwi holiadur ar-lein ynglÅ·n â sut beth yw addysg ac ysgol iddyn nhw.
Mae'r holiadur yn cael ei rannu ag ysgolion ledled Cymru, ynghyd â phecyn gwersi am hawliau plant. Mae hyn yn helpu plant i ddeall eu hawliau, meddwl am sut mae'r rhain yn cysylltu â'u bywydau eu hunain, a rhannu eu profiadau a'u syniadau am yr ysgol.
Rydym am glywed gan bob plentyn a pherson ifanc, gan gynnwys y rhai sy'n cael eu haddysgu gartref neu nad ydynt wedi cofrestru mewn ysgol ar hyn o bryd.
Os yw ysgol yn cwblhau'r holiadur gyda dysgwyr, bydd caniatâd rhieni yn cael ei sicrhau yn unol â gweithdrefnau arferol yr ysgol ar gyfer astudiaethau addysgol. Dylai'r athro arweiniol lenwi'r ffurflen ganiatâd porthor sydd ar gael yn yr ardal adnoddau isod.
Nid oes rhaid i blant gwblhau'r holiadur yn yr ysgol, ac nid oes angen iddynt fod yn mynychu ysgol i gymryd rhan. Gall rhieni, gofalwyr, neu oedolion cyfrifol eraill rannu'r holiadur gyda phlentyn neu berson ifanc y maent yn ei gefnogi, cyn belled â bod y plentyn yn deall mai cymryd rhan yw eu dewis.
Mae croeso hefyd i ysgolion, darparwyr addysg amgen, a sefydliadau sy'n gweithio gyda phlant a phobl ifanc gysylltu os oes ganddynt ddiddordeb mewn cefnogi gweithgareddau creadigol dilynol sy'n gysylltiedig â'r ymchwil hon.
Rydym hefyd yn cynnig gwahoddiad penodol i ysgolion neu sefydliadau sy'n cefnogi plant 3 - 7 oed ac a hoffai gymryd rhan yn y gweithgareddau ymchwil ar gyfer ein plant ieuengaf.
Sut fydd ymatebion y plant yn cael eu defnyddio?
Gofynnir i blant a phobl ifanc sy'n cymryd rhan gwblhau holiadur ar-lein sy'n cymryd tua 10–15 munud.
Mae'r cwestiynau'n gofyn am eu profiad neu eu dealltwriaeth o'r ysgol, beth sy'n helpu neu'n gwneud yr ysgol yn anoddach, a sut y gallai'r ysgol fod yn well. I'r rhai o dan 9 oed, gwnewch yn siŵr eich bod yn cwblhau'r ffurflen ganiatâd porthor sydd ar gael yn yr ardal adnoddau isod.
Ar gyfer plant sy'n cwblhau'r holiadur y tu allan i'r ysgol, rydym yn argymell eu bod yn cytuno i gymryd rhan gyda rhiant, gofalwr, neu oedolyn dibynadwy yn gyntaf.
Mae'r holiadur yn ddienw. Ni fyddwn yn gofyn i blant am eu henw na'u hysgol, ac ni fydd unrhyw nodweddion adnabod o'r ymatebion yn cael eu rhannu yn y canfyddiadau. Gallant roi'r gorau i gwblhau'r holiadur ar unrhyw adeg trwy gau'r porwr a gallant hepgor cwestiynau os ydynt yn dewis.
Gan fod yr arolwg yn ddienw, ar ôl i'r atebion gael eu cyflwyno, ni fyddwn yn gallu eu tynnu.
Ni fydd ymatebion yn cael eu defnyddio i wirio presenoldeb plant, cysylltu ag ysgolion, na dilyn plant unigol mewn unrhyw ffordd. ​
Dim ond ymchwilwyr y Brifysgol Agored fydd â mynediad i'r data a bydd hyn yn cael ei storio'n ddiogel yn unol â chyfreithiau diogelu data trwy system y brifysgol. ​
Sut fyddwch chi'n rhannu'r hyn rydych chi'n ei ddysgu?
Bydd ymatebion plant yn ein helpu i ateb ein cwestiwn ymchwil cyffredinol:
​ Sut mae plant yn deall ac yn egluro eu profiadau o addysg ac/neu fynychu'r ysgol, gan gynnwys y ffactorau sy'n eu hannog neu'n eu digalonni rhag mynd i'r ysgol, a pha fewnwelediadau y gall eu safbwyntiau eu darparu ar gyfer dylunio ymyriadau cynnar pan fydd anawsterau'n codi? ​
Bydd canfyddiadau'n cael eu rhannu mewn adroddiad ymchwil gyda Llywodraeth Cymru a gellir eu cynnwys hefyd mewn allbynnau academaidd fel cyfnodolion a chyflwyniadau. ​
Byddwn hefyd yn rhannu ein canfyddiadau mewn deunyddiau a gynlluniwyd ar gyfer athrawon, ysgolion ac ar gyfer plant a phobl ifanc eu hunain.
Pecyn Gwers
Mae'r Pecyn Gwers dwyieithog hwn wedi'i gynllunio i'w ddefnyddio gan athrawon yng Nghymru i helpu plant a phobl ifanc i archwilio eu Hawl i Addysg (Erthygl 28, CCUHP) ac i gysylltu'r hawl hon â'u profiadau eu hunain.